listOp deze pagina
Je wil doneren aan een goed doel — maar weet je ook of je donatie fiscaal aftrekbaar is? Dat hangt af van of de organisatie een ANBI-status heeft. ANBI staat voor Algemeen Nut Beogende Instelling en is een officiële erkenning van de Nederlandse Belastingdienst. In dit artikel leggen we uit wat een ANBI precies is, welke voordelen het heeft voor jou als donateur, en hoe je controleert of een organisatie de status heeft.
Wat is een ANBI?
Een ANBI is een organisatie die door de Belastingdienst is erkend als een instelling die het algemeen nut dient. Denk aan goede doelen, kerken, culturele instellingen, wetenschappelijke organisaties en verenigingen die zich inzetten voor de samenleving.
Om de ANBI-status te krijgen en te behouden, moet een organisatie aan een aantal strenge voorwaarden voldoen:
- Minimaal 90% van de activiteiten moet gericht zijn op het algemeen nut
- De organisatie mag geen winstoogmerk hebben
- Bestuurders mogen geen onredelijke beloning ontvangen
- De organisatie moet transparant zijn over haar financiën en beleid — dit betekent dat bepaalde informatie verplicht openbaar beschikbaar moet zijn
- Er mag geen particulier belang worden gediend — het geld gaat naar de missie, niet naar individuen
De Belastingdienst beoordeelt aanvragen en kan de status intrekken als een organisatie niet meer aan de voorwaarden voldoet.
Wat is een ANBI-status en wat levert het op voor donateurs?
De ANBI-status is niet alleen relevant voor organisaties — voor jou als donateur heeft het directe financiële voordelen.
Donaties zijn fiscaal aftrekbaar
Als je doneert aan een organisatie met ANBI-status, kun je die donatie onder bepaalde voorwaarden aftrekken van je inkomstenbelasting. Dit betekent dat de Nederlandse overheid effectief meebetaalt aan jouw donatie. Hoe meer je geeft, hoe groter het belastingvoordeel.
Periodieke giften zijn volledig aftrekbaar
Doneer je via een schenkingsovereenkomst voor minimaal vijf jaar aan dezelfde ANBI? Dan is het volledige bedrag aftrekbaar — zonder drempelwaarde. Dit maakt periodiek doneren extra aantrekkelijk.
Eenmalige donaties hebben een drempel
Voor eenmalige donaties geldt een drempelwaarde van 1% van je drempelinkomen (minimaal €60). Alleen het bedrag boven die drempel is aftrekbaar. Er geldt ook een maximum van 10% van je drempelinkomen.
Geen schenkbelasting
Donaties aan een ANBI zijn vrijgesteld van schenkbelasting. De organisatie ontvangt dus het volledige bedrag van jouw donatie, zonder dat de Belastingdienst daar een deel van inhoudt.
Wat is een culturele ANBI?
Een culturele ANBI is een ANBI die actief is op het gebied van kunst en cultuur — denk aan musea, theaters, orkesten, filmhuizen of culturele festivals. De Belastingdienst kent deze organisaties een bijzondere status toe.
Het grote voordeel voor donateurs: bij een culturele ANBI mag je jouw donatie vermenigvuldigen met 1,25 voor de belastingaftrek. Doneer je bijvoorbeeld €100 aan een culturele ANBI, dan mag je €125 aftrekken van je belastbaar inkomen. Dit maakt doneren aan culturele organisaties extra voordelig.
Voor organisaties zelf geldt dat zij als culturele ANBI moeten worden aangemerkt door de Belastingdienst, bovenop de gewone ANBI-status. Niet elke ANBI is automatisch ook een culturele ANBI.
Wat is een ANBI-gift?
Een ANBI-gift is simpelweg een donatie aan een organisatie met ANBI-status. De term wordt gebruikt om het onderscheid te maken met een gewone schenking aan een particulier of een organisatie zonder ANBI-status.
Een ANBI-gift kan op twee manieren worden gedaan:
Eenmalige ANBI-gift
Je doet één donatie aan een ANBI naar keuze. Deze gift is aftrekbaar boven de drempelwaarde van 1% van je drempelinkomen (minimaal €60), tot een maximum van 10% van je drempelinkomen.
Periodieke ANBI-gift
Je legt via een officiële schenkingsovereenkomst vast dat je minimaal vijf jaar lang een vast bedrag doneert aan dezelfde ANBI. Dit bedrag is volledig aftrekbaar — zonder drempel en, voor vrijwel iedereen, zonder maximum (het plafond ligt op €1,5 miljoen per jaar). Voor regelmatige donateurs is dit de meest voordelige optie.
Bewaar altijd een bevestiging van je donatie. Veel goede doelen sturen automatisch een ontvangstbewijs, ook via platforms zoals WhyDonate.
Wat is een ANBI-organisatie?
Een ANBI-organisatie is elke instelling die officieel door de Belastingdienst is erkend als Algemeen Nut Beogende Instelling. Dit kan een breed scala aan organisaties zijn:
- Goede doelen en stichtingen die zich inzetten voor humanitaire, sociale of maatschappelijke doelen
- Kerken en religieuze organisaties die het algemeen nut dienen
- Wetenschappelijke instellingen zoals universiteiten of onderzoeksfondsen
- Culturele organisaties zoals musea, theaters en orkesten
- Verenigingen met een maatschappelijke missie, mits zij voldoen aan alle ANBI-voorwaarden
Niet elke non-profitorganisatie is automatisch een ANBI. De Belastingdienst toetst elke aanvraag individueel. Je kunt via de officiële ANBI-zoekfunctie op de website van de Belastingdienst controleren of een organisatie de status heeft.
Wat is een ANBI-stichting?
Een ANBI-stichting is een stichting — een rechtsvorm zonder leden en zonder winstoogmerk — die de ANBI-status heeft verkregen van de Belastingdienst. In Nederland is de stichting de meest gebruikte rechtsvorm voor goede doelen, en veel ANBI-organisaties zijn dan ook stichtingen.
Het verschil tussen een gewone stichting en een ANBI-stichting zit hem in de erkenning en de bijbehorende verplichtingen. Een ANBI-stichting moet onder andere:
- Een actueel beleidsplan openbaar beschikbaar stellen
- Jaarlijkse financiële gegevens publiceren, waaronder balans en staat van baten en lasten
- Aantonen dat het vermogen uitsluitend wordt ingezet voor de maatschappelijke missie
Voor donateurs betekent dit extra zekerheid: een ANBI-stichting is verplicht transparant te zijn over hoe jouw donatie wordt besteed.
Hoe controleer je of een organisatie een ANBI-status heeft?
Dat is eenvoudig. Ga naar de website van de Belastingdienst en gebruik de ANBI-zoekfunctie. Zoek op naam of RSIN-nummer van de organisatie. Als de organisatie in de lijst staat, heeft zij een geldige ANBI-status.
Staat een organisatie niet in de lijst maar beweert zij wel een ANBI te zijn? Doneer dan niet voordat je dit hebt geverifieerd. Een valse ANBI-claim is niet alleen misleidend — het betekent ook dat jouw donatie niet fiscaal aftrekbaar is.
Doneer je via WhyDonate? Dan kun je op de inzamelingsactiepagina zien of het goede doel een erkende ANBI-status heeft. Zo weet je altijd waar je aan toe bent voordat je doneert.
Doneren aan een ANBI via WhyDonate
WhyDonate maakt het eenvoudig om te doneren aan goede doelen met ANBI-status. Organisaties die via ons platform fondsen werven, worden gecontroleerd op echtheid en transparantie. Als een goed doel een ANBI-status heeft, is dit zichtbaar op de inzamelingsactiepagina.
Na je donatie ontvang je automatisch een ontvangstbewijs — handig als je de donatie wil opgeven bij je belastingaangifte.
Wil je zelf een inzamelingsactie starten voor een ANBI-goed doel? Dat doe je gratis via WhyDonate.
Veelgestelde vragen over ANBI
Wat is een ANBI precies?
ANBI staat voor Algemeen Nut Beogende Instelling. Het is een officiële erkenning van de Nederlandse Belastingdienst voor organisaties die het algemeen nut dienen. Goede doelen, culturele instellingen, kerken en wetenschappelijke organisaties kunnen deze status aanvragen, mits zij aan alle voorwaarden voldoen.
Wat is het voordeel van doneren aan een ANBI voor mij als donateur?
Je donatie aan een ANBI kan fiscaal aftrekbaar zijn. Dit betekent dat je een deel van het gedoneerde bedrag terugkrijgt via je belastingaangifte. Bij periodieke giften via een schenkingsovereenkomst is het volledige bedrag aftrekbaar, zonder drempelwaarde.
Wat is het verschil tussen een gewone gift en een ANBI-gift?
Een gewone gift aan een particulier of organisatie zonder ANBI-status levert geen belastingvoordeel op. Een ANBI-gift — een donatie aan een erkende ANBI — is onder voorwaarden wel fiscaal aftrekbaar. Bovendien is een ANBI-gift vrijgesteld van schenkbelasting.
Wat is een culturele ANBI en waarom is het extra voordelig?
Een culturele ANBI is een ANBI die actief is op het gebied van kunst en cultuur. Voor donateurs geldt een verhoogde aftrek: je mag je donatie vermenigvuldigen met 1,25 voor de belastingaftrek. Doneer je €100, dan mag je €125 aftrekken van je belastbaar inkomen.
Hoe weet ik of een organisatie echt een ANBI-status heeft?
Controleer dit via de officiële ANBI-zoekfunctie op de website van de Belastingdienst. Zoek op naam of RSIN-nummer. Doneer je via WhyDonate? Dan is de ANBI-status van een goed doel zichtbaar op de inzamelingsactiepagina.
Moet ik mijn ANBI-giften opgeven bij de belastingaangifte?
Ja, als je gebruik wil maken van de belastingaftrek, moet je je giften opgeven in je aangifte inkomstenbelasting. Bewaar je ontvangstbewijzen goed. Via WhyDonate ontvang je na elke donatie automatisch een ontvangstbewijs.
Wat is het verschil tussen een periodieke en een eenmalige ANBI-gift?
Een eenmalige gift is aftrekbaar boven een drempelwaarde van 1% van je drempelinkomen (minimaal €60), tot maximaal 10% van je drempelinkomen. Een periodieke gift via een schenkingsovereenkomst voor minimaal vijf jaar is volledig aftrekbaar — zonder drempel en, voor vrijwel iedereen, zonder maximum (het plafond ligt op €1,5 miljoen per jaar).
Kan elke organisatie een ANBI-status aanvragen?
Nee. Alleen organisaties die het algemeen nut dienen, geen winstoogmerk hebben en voldoen aan alle transparantie- en bestuursvereisten kunnen de status aanvragen. De Belastingdienst beoordeelt elke aanvraag individueel en kan de status ook intrekken als een organisatie niet meer aan de voorwaarden voldoet.
